2026 65-92
Prof. Dr. Serkan ODAMAN
Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi
Bu çalışmanın konusu, işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini koruma borcuna aykırı hareket etmesi neticesinde uygulanan idari yaptırımlar ve bunların uygulama usulleridir. İş sağlığı ve güvenliği, çalışanların fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü korumayı ve bunun sürekliliğini sağlamayı amaçlar. Türk hukukunda konu Anayasa, 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleriyle düzenlenmiştir. Çalışmada, iş sağlığı ve güvenliğinin sadece iş kazaları veya meslek hastalıkları meydana geldikten sonra tazmin boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiği, aksine proaktif bir yaklaşımla ele alınmasının zorunlu olduğu vurgulanmaktadır. Bu anlamda işveren; gerekli tüm önlemleri almak, kişisel koruyucu donanımları sağlamak, risk değerlendirmesi yapmak, çalışanları bilgilendirmek, eğitimleri yapmak, bir başka deyişle güvenli bir çalışma ortamı oluşturmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ise idari, hukuki ve cezai sorumlulukların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Çalışmada özellikle, 6331 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen idari para cezaları, işin durdurulması ve diğer önleyici tedbirler gibi idari yaptırımlar incelenmektedir. Ayrıca idari yaptırımların uygulama prosedürleri de etraflıca ele alınmaktadır. Nihayet çalışmada, işverenin işçiyi gözetme borcunun hukuki dayanağı ve kapsamı, iş kazası ve meslek hastalığı kavramları açıklanmakta, ayrıca iş müfettişleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerin ve idari yaptırımların uygulamadaki etkinliği de değerlendirilmektedir.
İş sağlığı ve güvenliği, işverenin gözetme borcu, idari yaptırımlar, iş kazası, meslek hastalığı.
The subject of this study is the administrative sanctions imposed as a result of the employer acting contrary to the obligation to protect the health and safety of employees and the procedures for the implementation of these sanctions. Occupational health and safety aims to protect and maintain the physical and mental integrity of employees. In Turkish law, the subject is regulated by the Constitution, the Labour Law No. 4857, the Occupational Health and Safety Law No. 6331, and the relevant legislation. In the study, it is emphasized that occupational health and safety should not be evaluated only in terms of compensation after occupational accidents or occupational diseases occur; on the contrary, it must be addressed with a proactive approach. In this regard, the employer is obliged to take all necessary measures, provide personal protective equipment, conduct risk assessments, inform employees, provide training, in other words, create a safe working environment. Failure to fulfill these obligations may lead to administrative, legal, and criminal liabilities. The study particularly examines the administrative sanctions regulated under Law No. 6331, such as administrative fines, suspension of work, and other preventive measures. In addition, the implementation procedures of administrative sanctions are also discussed in detail. Finally, the study explains the legal basis and scope of the employer’s duty to protect and supervise the employee, as well as the concepts of occupational accident and occupational disease; furthermore, the effectiveness in practice of inspections carried out by labour inspectors and administrative sanctions is also evaluated.
Occupational health and safety, employer’s duty of care, administrative sanctions, occupational accident, occupational disease.